حیوانات در ایران باستان چه جایگاهی داشتند؟

حیوانات و علاقه‌ به اونا موضوعی نیست که محدود به زمان و مکان مشخصی باشه و زندگی در کنار حیوانات و تمایل به کشف اسرار زندگی اونا طرفداران زیادی داره. حیوانات نه تنها یکی از مخلوقات خداوند هستن بلکه به تنهایی میتونن نشونه‌های زیادی از عظمت دنیای هستی به همراه داشته باشن.
افرادی زیادی در سراسر دنیا از جمله ایران زندگی میکنن که به حیوانات خانگی علاقه‌ی زیادی دارن و دلشون میخواد حیوانات خانگی رو نگهداری کنن. بعضی هم هستن که به حیوانات غیر اهلی گرایش دارن و حتما دیدین با شیر، پلنگ، ببر، فیل و… سر و کار دارن.
تو مطلب «حیوانات و خرافاتی که بلای جان آنها شده» از باورها و خرافات غلط درباره‌ی حیوانات گفتیم که باعث شده نسل اونا رو به انقراض بره و حتی گونه‌های نادر و کمیاب حیوانات در خطر باشن. اما قطعا نقطه‌ی مقابل این موضوع تقدس و جایگاهیه که حیوانات مختلف در ادیان، مذاهب و فرهنگ‌های مختلف دارن و مردم ملل سراسر دنیا اهمیت ویژه‌ای برای آنها قائل هستن. اهمیت حیوانات در قرآن کریم هم انقدر زیاد بوده که حتی اسم سوره‌هایی به نام گاو، مورچه یا زنبور عسل نامگذاری شده و تو سوره‌های مختلف به اسامی حیوانات دیگه مثل فیل، سگ و… نیز اشاره شده. حتی بعضی کشورها مثل هندوستان گاو جایگاه بسیار مقدسی داره.
همین اهمیت باعث شده موضوع تا جایی پیش بره که حیوانات دارای ارزش و تقدس ویژه‌ای بشن و شاید تمایل داشته باشین بدونین حیوانات در زمان ایران باستان و تا چند صد سال پیش چه جایگاهی تو کشورمون داشتن. تو مطلب امروز وبلاگ شیپور میخوایم بررسی کنیم برخی از حیوانات تو ایران باستان چه جایگاه و مقامی داشتن. با شیپور همراه باشین…
یکی از سمبل‌های ایران زمین شیره که هیبت اون تعابیر مختلفی چون آتش، ابهت، عظمت، پارسایی، نور آفتاب، فصل تابستان، دلاوری، روح زندگی، سلطنت، حکمرانی، غرور، شجاعت، برتری، قدرت، حمایت و جنگاوری برداشت میشه. حتما تو تصاویر، طرح‌ها، آثار باستانی و اجناس عتیقه رد پایی از چهره‌ی شیر میبینید که علت آن قدرتمندی این حیوان و اعتقاد ویژه‌ی ایرانیان باستان به سلطان جنگل است. همواره به ویژه در زمان هخامنشیان شیر در کنار پادشاهان دیده میشده تا بر قدرت آنها تاکید کنه.
یکی از حیواناتی که نه تنها از نظر فیزیکی که از نظر اسم، بیشترین کاربرد را در دنیا و به ویژه ایران دارد، اسب است. اسب در ایران باستان نشانه‌ی سرعت و نجابت بوده و مظهر تند رفتنه. اسب با اسامی مختلف مانند سمند، چموش، راهوار و… مورد استفاده قرار گرفته و حتی تو اسم پادشاهان و قهرمانان مانند لهراسب، ارجاسب، پورشاسب، گشتاسب و طهماسب نیز از کلمه‌ی اسب بهره گرفته شده. اسب در حماسه‌های ایرانی و اشعار نیز جایگاه ویژه‌ای داره.
عقاب حیوان دیگری است که آن را سلطان پرندگان و تیز پرواز میدانند. تنها پرنده‌ای که از نظر او دنیا حقیر بوده عقاب است که میگویند میتونه به طور مستقیم به خورشید نگاه کنه و علامت امپراتوری ایران عقاب بوده. شاهین یا عقاب رو مردم ایران باستان حیوانی خوش یمن و مبارک میدونستن و وقتی هنگام جنگ تو آسمون دیده میشده همه به پیروزی امید داشتن. ایرانیان باستان معتقدند پر عقاب و شاهین اهمیت و جایگاه ویژه‌ای داره و اون رو مقدس میدونستن. عقاب نشانه‌ی بلند پروازی و تسلط کامل بر امور بوده و ایرانیان باستان ارزش زیادی برای این حیوان قائل بودن.
به جز عقاب کبوتر نیز از اهمیت و جایگاه ویژه‌ای بین ایرانیان برخورداره و از دیرباز این حیوان رو پرنده‌ای مظلوم میدونن و حتی در مکان‌های مقدس مثل حرم ائمه و امامزاده‌ها کبوترهای زیادی رو مشاهده می‌کنید و کبوتر خونین نشانه‌ی شهداست. کبوتر نشانه‌ی پیغام‌بری هم بوده و ایرانیان باستان آن را نشانه‌ی آزادگی نیز می‌دانسته‌اند. در طرح‌ها و نقاشی‌های قدیمی و اشعار شعرا میتوان نشانه‌های زیادی از کبوتر دید که نشان می‌دهد این پرنده جایگاهی مقدس در بین ایرانیان باستان داشته است.
مار از جمله قدیمی‌ترین حیوانات است که دارای جایگاه ویژه ایه، مردم کهن اعتقاد داشتن این حیوان به شکل مستقیم با خدایان ارتباط دارد. شکلی از مار که استفاده‌ی زیادی داشته همان اژدهاست و ایرانیان باستان اعتقاد دارن چون مار زیر خاک زندگی میکنه از اوضاع مردگان باخبره و از اونا مراقبت میکنه. تو ایران باستان مار رو نماد روز رستاخیز و پوست اندازی این حیوان رو نشانه‌ی تولد دوباره یا طلوع خوشید میدونن. برخی مار رو به دلیل داشتن زهر و پادزهر نماد جادو و سحر میدونستن! بعدها کم‌کم اعتقاد پیدا میکنن که مار یک موجود شیطانی و خبیث است.
خروس یه پرنده‌ی مقدس و خدایی در ایران باستان بوده و چون اون رو نماینده‌ی سروش میدونستن اعتقاد داشتن به جنگ پلیدی‌ها میره و نماد از بین رفتن تاریکی‌ها و ظلمت‌هاست. خروس در ایران باستان نماد کار و تلاش نیز بوده و چون رفتن تاریکی و شروع سپیدی رو خبر میداده پس خوش یمن و مبارک بوده. لشگریان تصور میکردن خروسی که پیشاپیش سپاه باشه میتونه برای اونا پیروزی رو به ارمغان بیاره. حتی برخی معتقدند چون حضرت ابراهیم خروس رو به عنوان یکی از ۴ پرنده‌ی یقین پیدا کردن به زنده‌شدن مرده‌ها انتخاب کرده پس مقدسه.
البته حیوانات دیگه هم در دوران‌های مختلف دارای جایگاه ویژه‌ای بودن و ما سعی کردیم مهمترین اونا رو براتون بیان کنیم که بیشترین اشاره در دین زرتشت به اهمیت و جایگاه حیوانات شده. ایرانیان باستان مقام والایی برای برخی حیوانات قائل بودن و از دیر باز به حقوق اونا اهمیت میدادن.
شاید و دوست داشته باشین اون حیواناتی که امکانش هست رو نگهداری کنید. پس میتونین یه سری به سایت شیپور بزنین و حیوانات خانگی رو با انواع لوازم جانبی اونا بی دردسر و راحت خریداری کنید.

ممکن است شما دوست داشته باشید بیشتر از نویسنده

اگر شما هم اطلاعاتی در این زمینه دارید با ما در میان بگذارید :

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.