ما ایرانی ها چقدر کتاب مطالعه می کنیم؟

حتما بارها در اخبار مختلف، مستندهای متفاوت، گزارش‌های ضبط شده، نشریات و مجلات یا حتی پژوهش‌های تحقیقاتی شنیدین که میزان سرانه مطالعه در کشور ما خیلی پایینه، هر کسی به طور متوسط فقط چند دقیقه کتاب میخونه، تازه بخش زیادی از زمان‌های مطالعه ما به کتاب‌های درسی بر‌می‌گرده و جملاتی از این دست.

واقعا میزان سرانه مطالعه و زمانی که برای این کار در کشور ما اختصاص داده میشه نسبت به خیلی جاهای دیگر کمتره و این موضوع در انواع گزارش‌ها به اثبات رسیده. گرونی کاغذ، کم‌شدن تیراژ کتاب‌ها، نبودن نظارت درست و کافی، ممیزی‌های زیاد، ظهور کتاب‌های الکترونیک، استفاده از منابع خبری در دنیای وب، جذاب نبودن موضوعات مربوط به کتاب‌ها، ورشکستگی و عدم تمایل ناشران و چاپخانه‌ها برای عرضه کتاب و… تنها بخشی از مهمترین دلایلی که سرانه مطالعه در کشور ایران خیلی پایینه.

حتی با وجود برگزاری نمایشگاه بین‌المللی کتاب یا انواع نمایشگاه‌های مختلف تو این زمینه باز هم شاهد رخ دادن اتفاق عجیب و غریبی نیستیم و کم اهمیت بودن موضوع مطالعه در بین ما سال‌های سال ریشه داره. سرانه مطالعه یعنی متوسط زمانی که هر شخص برای مطالعه در روز اختصاص میده که تقریبا از ۱۵ سال پیش وارد فرهنگ لغات ما شده. حالا جالبه که وقتی میخوان آمار بدن این سرانه مطالعه شامل همه چی میشه. از خوندن کتاب و روزنامه گرفته، تا مطالعه نشریات و محتوای اینترنتی و مجازی.

حالا جالبه که روی همین اصطلاح سرانه مطالعه و تعریف اون هم مناقشات زیادی وجود داره و هر مرکز تحقیقاتی و آماری تعریف خودش رو ارائه میکنه که در نتیجه باعث شده آمارها با هم نخونه و اطلاعات غلطی در اختیار مخاطبان قرار بگیره. همچنین با توجه به این آمار و ارقام نادرست نمیشه خیلی راهکارهای عملی و شدنی ارائه کرد که بشه براساس اون جلو بریم.

به عنوان مثال جالبه که نهاد کتابخانه‌های عمومی سرانه مطالعه کتاب‌های مجازی از سال ۱۳۸۷ تا سال ۱۳۹۰ رو حدود ۱۸ دقیقه اعلام میکنه، اما یه آمار کلی میاد میگه که در همین بازه زمانی مجموع زمان مطالعه در هر زمینه‌ای حدود ۷۰ دقیقه که باید از این اختلاف بخوانیم حدیث مجمل را!

ولی موضوع سرانه مطالعه کم و اختصاص زمان اندک برای مطالعه تو کشور ما بحث جدیدی نیست و شاید سا‌ل‌هاست درباره این معضل بحث می‌شه. همیشه حتی با مقایسه میزان سرانه مطالعه ما با دیگر کشورهای جهان می‌بینیم که همچنان عقب هستیم و به نظر میرسه به جای حل کردن مشکل بیشتر سراغ پاک کردن صورت مسئله میریم.

براساس یکی از آمارهای مرکز مطالعات و تحقیقات سازمان ملی جوانان، ۷۶ درصد جوانان تو طول روز کمتر از نیم ساعت کتاب میخونن که بیشتر اون هم مربوط به موارد روان‌شناسی یا بحث روز بازاره ولی تو ژاپن به عنوان رتبه ۱ دنیا در مطالعه، هر جوان بیش از ۹۰ دقیقه یعنی ۱ ساعت و نیم رو به مطالعه در روز اختصاص میده.

حالا بهتره برای روشن‌تر شدن موضوع یه کم نگاه آماری‌تر و دقیق داشته باشیم به نتایج مشخص شده از مطالعات و تحقیقات صورت گرفته درباره کتاب و کتابخوانی تا ببینیم وضعیت سرانه مطالعه طی سال‌هایی که گذشته به چه صورتی بوده و چه اتفاقاتی افتاده.

براساس آمار، در سال ۸۸ حدود ۱۵ درصد از مردم جامعه اصلا سواد خواندن نداشتن و بیش از ۸۰ درصد با سواد بودن. بیشترین آمار افراد با سواد هم به سنین ۱۲ تا ۲۵ سالگی بر میگرده که تو استان‌های مختلف هم متفاوته. مثلا استان‌های البرز، سمنان و مازندران، تهران، اصفهان، کرمان، یزد و بوشهر بیشترین میزان افراد با سواد و استان‌های سیستان و بلوچستان، خراسان جنوبی و کردستان کمترین آمار افراد با سواد رو دارن.

حالا افراد با سواد به دو دسته با سواد و با سواد اهل مطالعه تقسیم میشن که میزان مطالعه کتاب اون‌ها ۲٫۷ جلد برای باسوادها و ۶٫۲ جلد برای باسوادهای اهل مطالعه بوده. گروه اول تو طول روز فقط ۱۸٫۴۲ دقیقه و گروه دوم ۳۵٫۱۵ دقیقه رو به مطالعه اختصاص دادن. حالا جالب اینکه استان قم با ۲۲٫۷۲ دقیقه در روز و استان خراسان شمالی با ۸٫۶ دقیقه در روز به ترتیب اولین و آخرین استان بودن. شهری‌ها ۲ برابر روستایی‌ها کتاب غیر درسی میخونن.

اما یه آمار دیگه میگه که مردان با ۱۶٫۳۸ دقیقه در روز نسبت به زنان با ۱۴٫۵ دقیقه در روز به نسبت بیشتر اهل مطالعه هستن و حدود ۱۰ درصد کل افراد سراغ مطالعه منابع مجازی و کتاب‌های الکترونیک میرن.

اما نکته جالب اینه که این آمار و ارقام به ما نشون میده تو سال ۸۸ اوضاع سرانه مطالعه کشور اصلا خوب نبوده ولی در سال ۹۱ ما پیشرفت چشمگیری داشتیم و به طور متوسط در برخی موارد از ۱۸ دقیقه و ۱۲ ثانیه در طول روز به ۷۵ دقیقه و ۳۴ ثانیه رسیدیم که نشون میده داریم به سمت کشورهای در حال مطالعه نزدیک میشیم و این موضوع با توجه به ارتقای سطح علمی و فرهنگی جامعه امری طبیعیه و کشورهای دیگه هم رشد قابل توجهی داشتن. جالبه که سرانه مطالعه تو سال ۵۳ حدود ۲ دقیقه و سال ۷۸ در حدود ۷ دقیقه تو روز بوده.

همین آمار امیدوارکننده نشون میده حداقل خود مردم به فکر بودن و سعی کردن سطح مطالعات خودشون رو ارتقا بدن و قطعا این موضوع نسبت به گذشته باز هم رشد خواهد داشت و اگه بدونیم که چطور میشه کتب مختلف رو راحت تهیه کرد قطعا علاقه ما به خوندن کتاب و افزایش سطح دانش و آگاهی بیشتر خواهد شد.

براساس پرژوهش‌ها و نظرسنجی‌های صورت گرفته در نمایشگاه بین‌المللی کتاب سال ۹۲ موضوعات رمان و داستان با ۱۴٫۴ درصد، روان‌شناسی و تربیتی با ۱۱٫۱ درصد، علوم ریاضی با ۸٫۳ درصد، شعر با ۷٫۲ درصد، تاریخ با ۶٫۸ درصد، قرآن و ادعیه با ۵٫۱ درصد، زبان‌های خارجه ۴٫۹ درصد، فلسفه ۴٫۶ درصد، هنر ۳٫۸ درصد، اجتماعی با ۲٫۷ درصد و سایر با ۲٫۴ درصد به ترتیب بیشترین موضوعات مطالعه شده بوده‌اند.

اما مشکلات زیادی مانع افزایش سرانه مطالعه‌ست که در ابتدای مطلب به اون اشاره کردیم. بعضی از وب‌سایت‌ها با قراردادن کتاب‌ های الکترونیک نقش مهمی در سرانه مطالعه کشور دارند ولی وب‌سایت شیپور به عنوان یک مرکز جامع داد و ستد آنلاین تو هر زمینه‌ای شرایط رو فراهم کرده تا خیلی راحت و بی‌درد همه چیز انجام بشه. قطعا شما که اهل مطالعه هستین تعداد زیادی کتاب دارین که مطالعه کردین و حالا قصد دارین اون‌ها رو بفروشین و خیلی‌های دیگه هم با این قیمت‌ها دنبال کتاب‌های تر و تمیز و خوش قیمت هستن. پس میتونین تو سایت شیپور هم فروشنده کتاب باشین و هم خریدار اون. یعنی حتی امکان تبادل و تعویض کتاب هم وجود داره تا اینطوری نه تنها به خاطر تبادل راحت کتاب‌ها، امکان مطالعه بیشتر میشه بلکه از موضوعات مختلف هم میشه بهره برد. این شکلی دیگه دغدغه رد و بدل شدن زیاد پول یا کمبود نقدینگی برای خرید کتاب مورد علاقه‌تون رو هم ندارین.

اگه هم دنبال کتاب خاصی هستین کلیک کنین تا پیداش کنین.

ممکن است شما دوست داشته باشید بیشتر از نویسنده

اگر شما هم اطلاعاتی در این زمینه دارید با ما در میان بگذارید :

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.