چشم‌انداز بازار خودرو در سال آینده

صنعت و بازار خودرو در ایران بر خلاف دنیا ماجراهای عجیب و غریبی دارد که حتی خیلی‌ها متوجه نمی‌شوند در آن چه می‌گذرد. از انحصاری بودن این بازار گرفته تا خودروهای بی کیفیت، قیمت گذاری‌های عجیب، افزایش ناگهانی قیمت خودرو، ورود انواع مدل‌های به روز کمپانی‌های بزرگ دنیا، شبکه خدمات پس از فروش و نمایندگی‌ها و… مواردی از این دست حتی گاهی اوقات به جایی رسیده که در چند وقت اخیر دست مایه طنز شده و نقل محفل مردم گشته است.
قطعا پیش‌بینی درست از بازاری که حجم معاملات آن قابل توجه است ولی در رکود فرو رفته و تصمیم‌گیری متولیان آن در کنار عواملی دیگر چون حضور واسطه‌ها و قیمت‌های کاذب می‌تواند در تصمیم‌گیری افراد موثر باشد. خیلی‌ها تنها به خودرو به عنوان یک وسیله نقلیه برای سواری نگاه می‌کنند و بسیاری دیگر از افراد سرمایه و آینده خود را در گرو آن می‌بینند.
چندین سال اوضاع خودرو وضعیت تقریبا ثابتی داشت که متاسفانه به یک باره خیلی چیزها تغییر کرد، از افزایش قیمت ارز، تغییرات در تولید، تاخیرهای تحویل خودرو گرفته تا شماره نشدن خودروها به دلایل مختلف، عدم صدور پلاک سال جدید برای خودروهایی که آخر سال تولید شده‌اند، نبود تنوع در مدل‌های داخلی، حضور کمپانی‌های چینی، افزایش تحریم‌ها و… از جمله مواردی بودند که به زعم کارشناسان در رکود بازار خودرو تاثیر گذاشته‌اند.
شرایط در این چند سال اخیر حتی به گونه‌ای رقم خورده است که بسیاری از مردم با اینکه خودرو را نسبت به قیمت واقعی خود گرانتر خریده‌اند ولی باز هم با توجه افزایش شدید قیمت در سال بعد، از خرید خود اظهار رضایت می‌کنند! اما این موضوع کمی برای سرمایه‌گذاران این بخش و نمایشگاه‌داران متفاوت است. آنها از زمین‌گیر شدن سرمایه‌هایشان و رکود این بازار و نبود یک فرمول تعیین قیمت مشخص بسیار نالان هستند.
در تصویر زیر روند تورم و افزایش قیمت خودروها از سال ۸۶ تا ۹۲ را ملاحظه می‌کنید.

چشم‌انداز بازار خودرو در سال 94

همیشه روال به این شکل بوده است که ماه‌های پایانی سال امیدواری‌ها نسبت به رونق در سال آینده بیشتر می‌شده است ولی به نظر می‌رسد با توجه به شرایط بازار تا بهمن ماه امسال و با توجه به ۲، ۳ سال گذشته این امیدواری‌ها نیز کم‌کم دارد کمرنگ‌تر می‌شود. دیگر کسی به عنوان یک بازار پر رونق به خودرو نگاه نمی‌کند و کیفیت خودروهای داخلی و قیمت خودروهای عجیب خارجی تنها سبب شده است تا افراد به دنبال این باشند که وسیله نقلیه‌ای را با توجه به بودجه خود تهیه کنند.
کارشناسان چه می‌گویند؟
شورای رقابت کلمه‌ای است که شاید به عنوان یک نهاد تعیین کننده در این مدت زیاد نام آن را شنیده‌اید. شورایی که همواره با خودروسازان، مردم و وزارت صنایع و معادن در چالش بوده است و به نوعی وضعیت بازار و قیمت خودرو به این مرکز گره خورده است.
شکل ساده‌شده فرمول قیمت‌گذاری توسط شورای رقابت این است: (۲درصد – نرخ تورم) قیمت سال گذشته + قیمت سال گذشته = قیمت خودرو.
اما در شکل پیچیده‌تر این فرمول مولفه‌های مهمی از قبیل قیمت تمام‌شده برمبنای نرخ مواد اولیه داخلی و وارداتی، دستمزد نیروی کار، تورم‌بخشی، نرخ ارز، عوارض و مالیات‌های وارده و… نیز موثر است که باید حتما در نظر گرفته شود. از این رو خودروسازان نیز هیچگاه قیمت‌های این شورا را به صراحت نپذیرفته‌اند.
گرچه وضعیت به نوعی انحصاری بازار و قدرت خرید مردم سبب شده است خودروسازان داخلی که چتر سنگینی بر این بازار افکنده‌اند همواره ناراضی باشند و سعی کنند سودآوری بیشتری را برای خود متصور شوند.
آن چیزی که از شواهد بر می‌آید کاهش قیمت خودرو بر خلاف اینکه بارها در سال‌ها اخیر شنیده شده یک رویا خواهد بود، ولی می‌توان در سال آینده حداقل به ثبیت قیمت‌ها امید داشت. سایپا اعلام کرده است که قیمت خودرو قطعا در سال ۹۴ افزایش خواهد داشت، این در حالی است که هنوز ایران خودرو نظر مشخصی نداده ولی بعید است که از افزایش قیمت خودرو در سال آینده ناراحت باشد.

۲۴۵۶۸_۲۹۱
گرچه همچون بازار مسکن تمام چشم امیدها با اتفاقات سال ۹۴ از جمله قیمت ارز، قیمت نفت، روند مذاکرات هسته ایران و گروه ۱+۵، میزان تولید و رفع تحریم‌ها می‌تواند نقش بسزایی در سرنوشت بازار خودروی ایران در سال ۹۴ داشته باشد. پس باید سال ۹۴ را سالی حساس در نظر بگیریم.
با توجه به اینکه ظاهرا قرار است خودروهای پر تیراژ و پر فروشی چون پراید و پژو ۴۰۵ از سبد دو خودروساز بزرگ ایران حذف شده و در سایپا ۷ خودرو و در ایران خودرو ۳ مدل جدید جایگزین شوند، به نظر می‌رسد با توجه به قیمت‌های نهایی و هزینه‌های سربار تولید قیمت خودرو نیز در سال ۹۴ افزایش داشته باشد. گرچه گفته می‌شود میزان تولید انواع خودرو در سال ۹۴ می‌تواند تا ۷۰ درصد افزایش داشته باشد.
دبیر انجمن خودروسازان ایران گفت:
از ابتدای سال آینده میزان حقوق و دستمزد افزایش خواهد یافت. علاوه بر آن به‌طور سنتی در سال جدید شاهد افزایش قیمت مواد اولیه خواهیم بود. به گفته وی، باتوجه به افزایش عوارض دولتی و هزینه‌های تولید از ابتدای سال آینده قیمت خودروهای داخلی باید افزایش یابد. خودروسازان معتقدند در سال آینده برخی عوارض دولتی از جمله عوارض شماره‌گذاری، بیمه و مالیات بر ارزش‌افزوده افزایش می‌یابد و علاوه بر هزینه‌های دولتی که از سوی خودروسازان به دولت پرداخت می‌شود هزینه‌های تولید خودرو نیز افزایش می‌یابد. بنابراین رشد هزینه‌های دولتی و غیردولتی صنعت خودرو افزایش هزینه‌های تولید و قیمت تمام‌شده تولید خودروهای داخلی را به‌دنبال خواهد داشت و به‌دنبال آن قیمت خودروها هم باید افزایش یابد.
همین توضیحات نشانه بارزی از افزایش اجتناب ناپذیر قیمت خودرو در سال ۹۴ است. گرچه با کمی تأمل هم می‌توان متوجه شد که با توجه به گرانی همه چیز در سال جدید خودرو نیز از این قاعده مستثنی نخواهد بود.
رشد هزینه‌ها و قیمت‌ انواع کالاها و مایحتاج ضروری از جمله موارد مهمی است که کارشناسان و نمایشگاه داران به آن اشاره می‌کنند و همچنان توقع دارند رکود بازار خودرو در سال ۹۴ نیز سنگین‌تر شود. به نظر می‌رسد ایجاد تنوع در خرید و فروش خوردو توسط مردم، از اولویت آنها خارج شده باشد.
علی‌رغم اینکه مسئولان دلالی در بازار خودرو کاهش یافته است ولی هنوز این پدیده رواج دارد. گرچه به نظر می‌رسد دیگر حضور در بازار خودرو برای یک دلال سودی ندارد و گهگاهی که پیش‌فروش خودروها آغاز می‌شود تلاطمی به بازار می دهند و سرمایه اصلی خود را وارد بازارهای دیگر کرده‌اند. کمرنگ‌ شدن حضور واسطه‌ها سبب می‌شود تا سال آینده کمی شاهد تثبیت قیمت خودرو باشیم.
همانطور که در تصویر زیر مشاهده می‌کنید سود حاصل از اختلاف قیمت خودرو در کارخانه و قیمت همان خودرو در بازار تنها به جیب دلالان رفته است. رنگ قرمز قیمت بازار و رنگ آبیقیمت نمایندگی است.

چشم‌انداز بازار خودرو در سال 94

البته همچنان خیلی‌ها این انتظار را دارند تا شواری رقابت منعطف‌تر عمل کرده و خودروسازان نیز شرایط بازار و در نتیجه قدرت خرید مردم را در کنار عوامل دیگر در نظر بگیرند.
به هر حال نمی‌توان همچون بازار مسکن قیمت مواد اولیه چون قطعات ساخت خودرو، لوازم یدکی، قیمت سوخت و حامل‌های انرژی، افزایش قیمت فلزات، افزایش قیمت نفت و مواد نفتی را نادیده گرفت. ولی در مجموع انتظار می‌رود با توجه افزایش احتمالی قیمت خودرو در سال آینده حداقل شاهد ثبات بازار باشیم.
در بازار خودروهای خارجی و وارداتی البته کمی اوضاع متفاوت است. با ورود مدل های جدیدتر قیمت مدل‌های قدیمی به شدت افت می کند و اوضاع این بازار در سال ۹۴ نیز به شدت مدیون مذاکرات هسته‌ای ایران با گروه ۱+۵، رفع تحریم‌ها و همکاری ایران با خودروسازان خارجی است. گرچه برخی از کمپانی‌های مشهور چون تویوتا، کیا، هیوندای، بی‌ام‌و، مرسدس بنز، پژو، رنو و ام‌جی و برندهای چینی چون جیلی، جک‌توی، لیفان و… در بازار ایران حضار هستند، انتظار می‌رود باز هم بازار خودروهای وارداتی رقابتی‌تر شود. ولی متاسفانه فقط تعداد کمی از افراد توانایی خرید این خودروها را دارند.
سال ۹۴ بدون شک در بازار خودرو پس از چندین سال رکود می تواند سالی سرنوشت ساز باشد، سالی که نه تنها هیچ کسی نباید به فکر ایام فروش با شرایط ویژه و خاص باشد و انتظار می‌رود رونق دوباره به بازار خودرو بازگردد. گرچه خیلی‌ها از مردم گرفته تا نمایشگاه‌داران، روزهای نا امیدی را سپری می‌کنند و چشمشان آب نمی‌خورد!

ممکن است شما دوست داشته باشید بیشتر از نویسنده

اگر شما هم اطلاعاتی در این زمینه دارید با ما در میان بگذارید :

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.