یلدا از کجا آمده؟

سعدی علیه الرحمه فرماید:
همه بر آن همه دردم امیدِ درمان است
که آخری بُوَد آخر شبان، یلدا را
دین ها و آیینهایی وجود دارند که شب چله برایشان مفهومی مذهبی دارد. مثلا در آیین میترا (و بعدها با نام کیش مهر)، آغازین روز فصل زمستان به نام«خوره روز» خورشید روز، روز تولد مهر و نخستین روز از سال نو محسوب میشده است و اکنون کارکرد خود را در تقویم میلادی که ادامه همان گاهشماری میترایی است و حدود چهارصد سال پس از مبدأ میلادی به وجود آمده است؛ ادامه می‌دهد. انشعاب های مختلف دین عیسوی، با تفاوت‌هایی کم و بیش،روز تولد مسیح را از روزهای نزدیک به انقلاب زمستانی می‌دانند و به همین دلیل جشن سال نو و کریسمس را هم مانند تقویم کهن سیستانی در این روز برگزار می‌کنند.
به روایت ابوریحان بیرونی، مبدا سالشماری تقویم کهن سیستانی از آغاز فصل زمستان بوده است و جالب اینکه نام نخستین ماه سال آنان نیز «کریست» بوده. آنگونه که بیرونی در آثارالباقیه خود گفته است، منظور از میلاد، میلاد مهر یا خورشید است و نامگذاری نخستین ماه فصل زمستان و سال نو با نام «دی» به معنای دادار،داتار و خداوند از همین پندارهای میترایی سرچشمه گرفته است. یلدا و جشن‌های آن نیز برجای مانده همین باور کهن میترایی است. خود واژه یلدا نیز برگرفته از واژه‎ای سریانی است به معنی « میلاد». ایرانیان در این شب آیینی خوانی رنگین می‌گستردند و « میزد» نثار می‌کردند. «میزد» نذری غیر نوشیدنی بوده است که در این سفره رنگارنگ حاضر می کرده اند.

هنوز در برخی مناطق ایران چون گیلان و به ویژه لاهیجان مردم در رنگارنگ کردن سفره شب یلدا اصرار می ورزند چنانکه می بایست در سفره هفت نوع میوه قرار دهند و از هر هفت نوع میوه بخورند.

ممکن است شما دوست داشته باشید بیشتر از نویسنده

1 نظر

  1. ... می گوید

    خیلی جالبه.وبلاگ شما با اینکه مربوط ب دادوستده، اما راجع ب هر موضوعی مطلب میذاره، ب بهترین شکل مخاطبشو جذب میکنه. نوشته خیلی مفیدی بود. مرسی.

اگر شما هم اطلاعاتی در این زمینه دارید با ما در میان بگذارید :

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.