شرایط دریافت معاینه فنی خودرو در سال 1403

برگه  معاینه فنی یکی از مدارک ضروری برای رانندگان محسوب می‌شود که طی سال‌های اخیر توسط پلیس راهنمایی و رانندگی به‌عنوان یک الزام قانونی ابلاغ شده است. معاینه فنی شامل مجموعه‌ای از آزمایش‌ها و بررسی‌های تخصصی برای ارزیابی سلامت خودرو است که در آن وضعیت ظاهری، چراغ‌های جلو، ترمزها، کمک‌فنرها، فرمان، جلوبندی، چرخ‌ها، زیربندی و میزان آلایندگی خودرو توسط کارشناسان بررسی می‌شود. طبق قوانین جاری، دریافت برگه معاینه فنی برای خودروهایی که بیش از پنج سال از تولید آن‌ها گذشته اجباری است، درحالی‌که خودروهای جدید از این الزام معاف هستند.

همچنین در صورت عدم موفقیت خودرو در اخذ برگه معاینه فنی، امکان بررسی مجدد و رفع ایرادات در مراکز تعیین‌شده فراهم است تا پس از برطرف شدن مشکلات، برگه معاینه فنی صادر شود. در این مقاله به بررسی شرایط دریافت معاینه فنی خودرو در سال 1403 می‌پردازیم.

معاینه  فنی خودرو چیست؟

معاینه فنی خودرو به فرآیند بررسی و ارزیابی وضعیت فنی و ایمنی خودرو از جنبه‌های مختلف گفته می‌شود. در این فرآیند، کارشناسان متخصص مراکز معاینه فنی، تمامی اجزای خودرو از جمله سیستم ترمز، چراغ‌ها، فرمان، جلوبندی، کمک‌فنرها، لاستیک‌ها و میزان آلایندگی را مورد بررسی قرار می‌دهند. هدف اصلی این بررسی‌ها، اطمینان از عملکرد صحیح قطعات خودرو و رعایت استانداردهای ایمنی و زیست‌محیطی است. نتیجه این بررسی‌ها در قالب گزارشی به راننده ارائه می‌شود که مشخص می‌کند خودرو از نظر ایمنی و عملکرد، مناسب استفاده در جاده‌ها هست یا خیر.

برای دریافت معاینه فنی، مالک خودرو باید با در دست داشتن مدارک لازم، به مراکز معاینه فنی مراجعه کند. پس از انجام تست‌های لازم، اگر خودرو تمامی استانداردها را رعایت کرده باشد، برگه معاینه فنی صادر می‌شود. در صورتی که خودرو مشکلاتی داشته باشد، راننده موظف است ایرادات را رفع کرده و مجدداً به مرکز مراجعه کند. معاینه فنی نقش مهمی در کاهش تصادفات ناشی از نقص فنی و کنترل آلودگی هوا دارد و به همین دلیل برای خودروهایی که از عمر تولید آن‌ها بیش از پنج سال می‌گذرد، دریافت این برگه ضروری است.

تفاوت بین معاینه فنی و کارشناسی خودرو

معاینه فنی و کارشناسی خودرو دو فرآیند متفاوت هستند. معاینه فنی یکی از الزامات قانونی برای تمدید بیمه‌نامه خودرو است و توسط سازمان‌های دولتی مانند سازمان‌های ترافیک و نجات برای بررسی وضعیت فنی و ایمنی خودرو انجام می‌شود.

کارشناسی خودرو به عنوان یک خدمات دهنده خصوصی، به مالکان خودرو کمک می‌کند تا وضعیت فنی و ارزش خودرو را بررسی کنند. در کارشناسی خودرو، کارشناس با بررسی اجزای مختلف خودرو از جمله موتور، گیربکس، تعلیق، سیستم ترمز و غیره، ارزش خودرو، میزان خرابی‌ها و نقص‌های فنی و همچنین سوابق تعمیر و نگهداری خودرو، به مالک خودرو اطلاعات لازم را می‌دهد تا او بتواند بهترین تصمیم‌گیری را در خصوص خرید، فروش و نگهداری خودرو خود بگیرد.

بنابراین، در کل، معاینه فنی برای بررسی وضعیت فنی و ایمنی خودرو انجام می‌شود، در حالی که کارشناسی خودرو برای بررسی وضعیت فنی، ارزش و تاریخچه خودرو انجام می‌شود.

بررسی اهمیت معاینه فنی خودرو

اگر کمی به گازهای سمی که از خودروها خارج می‌شود و آلودگی بالای هوا را در پی دارد، دقت کنیم، خواهیم دید که معاینه فنی خودروها دارای چه اهمیتی است. البته نباید از این نکته غافل شد که مهم بودن معاینه فنی خودرو تنها به دلیل آلودگی هوا نیست.
تصور کنید که در شهر، ماشین‌هایی تردد دارد که مدت‌ها است سیستم‌های داخلی آن‌ها معاینه نشده و بدون برگه معاینه فنی است. جمعیت زیادی از کودکان گرفته تا افراد مسن، در خیابان‌ها حضور دارند و هر لحظه باید منتظر وقوع حادثه‌ای تلخ و اسفناک بود.
اینجا است که متوجه اهمیت معاینه فنی خودروهایی که تولید آن‌ها به سال‌ها پیش بازمی‌گردد، خواهیم شد. از طرفی متاسفانه کارشناسان بالغ بر ۳۰ درصد از علت تصادف‌ها را نقص خودروها اعلام کرده‌اند. همچنین آمار ارائه شده حاکی از آن است که دلیل بیش از ۸۰ درصد آلودگی هوای تهران را نیز به علت خودروها و آلودگی‌های ناشی از آن‌ها است. در ادامه به بررسی مواردی که در معاینه فنی بررسی می‌شوند، می‌پردازیم.

معاینه گازهایی که از اگزوز خارج می‌شود

نخستین موردی که در معاینه فنی خودرو مورد بررسی قرار می‌گیرد، گازهای خروجی از اگزوز خودرو است. تست ۴، نامی است که برای این مرحله در نظر گرفته شده و کارشناسان به اندازه‌گیری میزان گازهای آلاینده‌ای که باعث آلودگی محیط می‌شود، می‌پردازند.
منواکسید کربن، دی اکسید کربن و هیدروکربن‌ها از جمله این گازهای آلاینده است. جالب است بدانید که اگر وضعیت کاتالیس و کتیستر را بررسی کنید و از تنظیم بودن موتور خودرو نیز مطمئن باشید، قطعا شانس زیادی برای قبولی در این مرحله خواهید داشت.

با انواع بیمه خودرو آشنا شوید

بررسی ظاهر خودرو

یکی از مهم‌ترین دلایلی که در مراکز معاینه فنی خودرو باعث می‌شود خودروی شما نتواند برگه معاینه فنی را دریافت کند، ظاهر خودرو است.
شیشه جلو، شیه عقب، برف‌ پاک‌کن، شیشه‌شور، چراغ‌های راهنما، سپرهای جلو و عقب، اتاق خودرو، رنگ خودرو، روغن‌ریزی و تایر خودرو، از جمله مواردی است که هنگام معاینه ظاهر خودرو بررسی می‌شود.
بنابراین بهتر است برای اینکه در این مرحله موفق شوید، پیش از مراجعه به مراکز معاینه فنی خودرو، از سالم بودن موارد ذکر شده، مطمئن شوید.

معاینه همراستایی چرخ‌های خودرو

پس از مواردی که ذکر شد، معاینه چرخ‌های خودرو از دیگر مواردی است که هنگام معاینه فنی خودرو توسط کارشناسان بررسی می‌شود. این معاینه برای تست هم‌راستا بودن چرخ‌های جلو است. اگر چرخ‌های جلو هم‌راستا نباشد، علاوه بر این ‌که به افزایش مصرف سوخت منجر می‌شود، باعث مردود شدن خودروی شما در این مرحله خواهد شد.
کارشناسان انحراف هر چرخ را حداکثر ۷ متر در هر ۱۰۰۰ متر، ایده‌آل عنوان کرده‌اند. به عنوان مثال اگر هنگام رانندگی فرمان خودروی خود را رها کنید، خودرو باید هنگام پیمودن ۱۰۰۰ متر (یک کیلومتر)، نهایتا ۷ متر منحرف شود.
برای آن که در این مرحله از معاینه فنی خودرو مردود نشوید، کافی است قبل از اینکه خودروی خود را نزد مراکز معاینه فنی ببرید، آن را به یک مرکز مطمئن جلوبندی‌سازی و میزان‌سازی فرمان برده تا خودروی شما را تنظیم کنند.

یکی از مهم‌ترین راهکارهایی که مانع از ایجاد چنین مشکلی در خودرو می‌شود، درست استفاده کردن از تایر خودرو و همچنین استفاده نکردن از رینگ‌های غیراستاندارد است.

معاینه و بررسی ترمز خودرو

یکی دیگر از مهم‌ترین مراحلی که هنگام معاینه فنی خودرو مورد بررسی کارشناسان قرار می‌گیرد، آزمایش ترمز است. این آزمایش را دستگاهی انجام می‌دهد که می‌تواند خودروهایی با وزن نهایت چهار تن را تحمل کند. همچنین در این بررسی، میزان قدرت ترمزگیری تمامی چرخ‌های خودرو و همچنین عملکرد ترمز دستی مورد سنجش قرار خواهد گرفت.
اگر می‌خواهید در این مرحله از معاینه فنی خودرو مردود نشوید، بهترین کار این است که پیش از آن که به مرکز معاینه فنی خودرو مراجعه کنید، چرخ‌های جلوی خودروی خود را باز کنید و لنت‌ها را بررسی کنید. مطمئن باشید که اگر از لنت ترمزهای استاندارد استفاده کنید، شانس زیادی در قبولی این مرحله خواهید داشت. البته نباید فراموش کنید که عوض کردن لنت آسیب دیده و استفاده از روغن ترمز مناسب نیز تاثیر قابل توجهی در سالم ماندن ترمز خودرو خواهد گذاشت. 

تنظیم موتور خودرو

اگر بخواهیم مهم‌ترین بخش از مراحلی که خودروی شما در مرکز معاینه فنی مورد بررسی و آزمایش قرار می‌گیرد نام ببریم، مطمئن باشید که آزمایش تنظیم موتور، مهم‌ترین خواهد بود. متاسفانه اگر موتور خودروی شما تنظیم نباشد و عملکرد نادرستی داشته باشد، عمل احتراق به صورت درست انجام نمی‌شود و در نتیجه این عمل، از اگزوز خودروی شما آلایند‌ه‌های بسیاری خارج خواهد شد.
این مسئله باعث می‌شود که در این مرحله نتوانید معاینه فنی خودرو را دریافت کنید. اما برای این مشکل نیز راهکاری وجود دارد و آن هم استفاده از روغن موتورهای استاندارد و مناسب خودرویی است که از آن استفاده می‌کنید.
همچنین تعویض تسمه تایم خودرو و استفاده از فیلتر هوای استاندارد باعث می‌شود که موتور خودروی شما در وضعیت مناسبی باشد و بتوانید برگه معاینه فنی خودرو را با گذراندن تمامی مراحل ذکر شده دریافت کنید.
لازم است بدانید که اگر قصد دارید به مراکز معاینه فنی خودرو مراجعه کنید، همراه داشتن کارت خودرو یا برگه سبز برای انجام معاینه کافی است.

هزینه معاینه فنی خودرو چقدر است؟

هزینه معاینه فنی خودرو در سال 1403 بر اساس نوع و وزن خودرو متفاوت تعیین شده است. نرخ معاینه فنی برای خودروهای سبک با وزن تا 1400 کیلوگرم و استفاده از سوخت بنزین یا گاز، برای معاینه معمولی 265 هزار تومان و برای معاینه برتر 275 هزار تومان است. همچنین برای خودروهای سبک با وزن بالای 1400 کیلوگرم، نرخ معاینه معمولی 295 هزار تومان و نرخ معاینه برتر 310 هزار تومان تعیین شده است. علاوه بر این، خدمات جانبی مانند بازرسی چشمی قطعات و تجهیزات گازسوز 50 هزار تومان و بازرسی مخزن گاز CNG (بدون باز کردن) به ازای هر مخزن 60 هزار تومان هزینه دارد.

برای مراجعه مجدد در صورت مردود شدن در آزمون اولیه، هزینه‌ای جداگانه تعیین شده است. اگر راننده ظرف 15 روز پس از مراجعه اول، مجدداً به مرکز مراجعه کند، هزینه معاینه مجدد تا دو آزمون برابر با 27 هزار و 500 تومان خواهد بود. اما اگر نیاز به سه آزمون یا بیشتر باشد، هزینه 42 هزار تومان در نظر گرفته شده است. این هزینه‌ها نشان‌دهنده تلاش برای شفاف‌سازی و بهبود خدمات معاینه فنی است تا تمامی خودروها با شرایط ایمن در جاده‌ها تردد کنند.

نوبت‌گیری معاینه فنی

نوبت‌گیری معاینه فنی به دو صورت حضوری و اینترنتی امکان‌پذیر است. برای مراجعه حضوری، راننده باید با در دست داشتن مدارک خودرو مانند کارت یا سند خودرو به مراکز معاینه فنی مراجعه کند. با این حال، برای سهولت و صرفه‌جویی در زمان، امکان نوبت‌گیری اینترنتی براش شهر تهران از طریق سایت‌های مرتبط مانند inspection.tehran.ir یا سامانه “تهران من” به نشانی my.tehran.ir فراهم شده است. در این روش، راننده می‌تواند با وارد کردن اطلاعات خودرو و مشخصات خود، نوبت دلخواه را رزرو کند و پس از پرداخت هزینه به صورت آنلاین، از خدمات معاینه فنی بهره‌مند شود.

نوبت‌گیری اینترنتی مزایای قابل‌توجهی دارد، از جمله نمایش ظرفیت خالی مراکز و انتخاب زمان دلخواه. همچنین، امکان تغییر زمان یا انصراف از نوبت تا 24 ساعت قبل از موعد تعیین‌شده فراهم است و در صورت انصراف، مبلغ پرداختی بازگردانده می‌شود. برای پیدا کردن مراکز خلوت‌تر، رانندگان می‌توانند عدد “1” را به سرشماره 2000112 پیامک کنند. این امکانات باعث شده است فرآیند نوبت‌گیری معاینه فنی ساده‌تر و سریع‌تر از گذشته انجام شود.

جمع‌ بندی

معاینه فنی خودرو نه‌ تنها یک الزام قانونی، بلکه گامی ضروری برای حفظ ایمنی رانندگان، سرنشینان و کاهش آلودگی هوا است. با توجه به تأثیر مستقیم نقص فنی بر تصادفات جاده‌ای و نقش آلاینده‌های خودرو در تخریب محیط زیست، توجه به سلامت خودرو و انجام منظم این معاینه، امری حیاتی به‌شمار می‌رود. همچنین، فرآیند ساده نوبت‌گیری و هزینه‌های معقول این خدمات، دریافت معاینه فنی را برای تمامی مالکان خودرو امکان‌پذیر کرده است. بنابراین، با رعایت نکات فنی و انجام معاینات دوره‌ای، می‌توان از مشکلات احتمالی پیشگیری کرد و در راستای ارتقای ایمنی و کاهش آلودگی گام برداشت.

سوالات متداول